Artroza u kota: jak rozpoznać ból stawów i co mówią badania o leczeniu

Co warto wiedzieć

Opiekun starszego kota może się zastanawiać, czy jego kot cierpi, skoro nie kuleje ani się nie skarży. Badania nad artrozą kotów, czyli chorobą zwyrodnieniową stawów, wskazują, że choroba dotyka wielu sfer życia kota, nie tylko ruchu [1]. Ból może też zmieniać sposób, w jaki kot odczuwa dotyk [2].

Ten tekst nie podaje nazw handlowych ani dawek leków. Leczenie bólu dobiera lekarz weterynarii.

Co pokazują badania

Na co patrzeć: siedem obszarów jakości życia. Przegląd systematyczny z 2021 roku objął 14 z 454 znalezionych badań [1]. Autorzy wyodrębnili siedem obszarów jakości życia kotów z chorobą zwyrodnieniową stawów: ruchliwość, wygląd, energię i witalność, nastrój, okazywanie bólu, towarzyskość oraz ogólne samopoczucie fizyczne i psychiczne [1]. Ból i ruchliwość wpływały na wszystkie pozostałe obszary [1]. Część autorów pracuje dla producenta leków weterynaryjnych, który sfinansował opracowanie tych ram [1].

Ból zmienia odczuwanie. Metaanaliza z 2020 roku objęła sześć prac, w których badano wrażliwość czuciową kotów [2]. Koty z artrozą miały niższy próg odczuwania dotyku i silniej reagowały na powtarzane bodźce niż koty zdrowe. Autorzy wnioskują, że podobnie jak u ludzi w artrozie kotów występuje tak zwana sensytyzacja ośrodkowa, czyli nadwrażliwość układu nerwowego na ból [2]. Zastrzegają, że na wyniki może wpływać wiek kotów [2].

Jak mierzyć ból. W analizie danych 180 kotów z czterech badań dopracowano kwestionariusz bólu mięśniowo-szkieletowego kotów (FMPI) [3]. Skrócona wersja z dziewięcioma pytaniami lepiej niż pełna, 17-pytaniowa, odróżniała działanie leku przeciwbólowego od placebo. Autorzy piszą ostrożnie, że skrócona wersja może to robić lepiej [3]. Analizę sfinansował producent leków weterynaryjnych, a dwie osoby z zespołu autorów są jego płatnymi konsultantami [3].

Przeciwciała przeciw czynnikowi wzrostu nerwów. Podsumowanie wiedzy w Veterinary Evidence z 2023 roku objęło trzy badania randomizowane z grupą kontrolną, w tym dwa pilotażowe [4]. Przeciwciało podawane w zastrzyku zmniejszało ból i poprawiało ruchliwość w porównaniu z placebo. Siłę dowodów oceniono jako umiarkowaną [4]. W podsumowaniu zalecono powtórzenie badań z bardziej obiektywnymi pomiarami [4].

Kannabidiol (CBD). Podsumowanie z 2024 roku szukało badań nad doustnym CBD jako dodatkiem do leczenia kotów z artrozą [5]. Nie znaleziono żadnej pracy odpowiadającej pytaniu, więc siłę dowodów oceniono jako zerową. W podsumowaniu stwierdzono, że obecnie nie ma dowodów, by zalecać CBD kotom w leczeniu artrozy [5].

Na co uważać

Brak kulawizny nie oznacza braku problemu. Przegląd jakości życia pokazuje, że choroba wpływa także na nastrój, energię i towarzyskość kota [1]. Zmiany w tych obszarach warto opisać lekarzowi.

Nie podawaj kotu leków przeciwbólowych dla ludzi ani preparatów z CBD na własną rękę. Nie znaleziono badań nad CBD jako dodatkiem do leczenia kotów z artrozą [5].

Dwie z opisanych prac sfinansował producent leków weterynaryjnych [1], [3]. Nie przekreśla to wyników, ale warto o tym wiedzieć.

Dowody dotyczące przeciwciał opierają się na trzech badaniach, w tym dwóch pilotażowych [4]. Zapytaj lekarza, czy ta metoda pasuje do Twojego kota.

Co zrobić teraz

• Przez kilka tygodni notuj, jak kot się porusza, jak wygląda, czy ma energię i jak reaguje na Ciebie oraz na dotyk.
• Pokaż te notatki lekarzowi podczas wizyty i zapytaj, czy kot może odczuwać ból stawów.
• Zapytaj, czy lekarz używa kwestionariusza bólu, który pomoże ocenić postępy leczenia.
• Omów z lekarzem dostępne metody łagodzenia bólu i to, jak będziecie oceniać ich skutki.
• Jeśli ktoś proponuje Ci preparat z CBD dla kota, zapytaj lekarza o dowody jego działania.
• Starsze koty ze schronisk, także te z chorymi stawami, mogą liczyć na patronat ludzi, którzy wspierają je na odległość.