Artroza u psa seniora: co pomaga na ból stawów według badań

Co warto wiedzieć

Artroza, czyli choroba zwyrodnieniowa stawów, to przewlekła choroba, w której staw stopniowo traci sprawność i zaczyna boleć. Autorzy przeglądu systematycznego z 2022 roku nazywają ją najczęstszą chorobą zwyrodnieniową zwierząt towarzyszących [3]. U psa seniora często wygląda to niepozornie: wolniej wstaje, nie wskakuje już na kanapę, skraca spacery. Łatwo uznać to za „starość”, a warto sprawdzić u lekarza weterynarii, czy to nie ból.

Rozpoznanie i plan leczenia ustala lekarz weterynarii. Dobrze jednak wiedzieć, co badania mówią o poszczególnych sposobach łagodzenia objawów, żeby łatwiej rozmawiać o nich na wizycie.

Co pokazują badania

Odchudzanie wiązało się z mniejszą kulawizną. W badaniu z 2000 roku dziewięć psów z artrozą stawów biodrowych, ważących 11–12% więcej niż ich waga idealna, dostawało dietę o obniżonej kaloryczności [1]. Psy straciły od 11 do 18% początkowej masy ciała, a nasilenie kulawizny tylnych kończyn na koniec okresu odchudzania było wyraźnie mniejsze. Autorzy piszą, że u psów z nadwagą samo odchudzanie może dać znaczną poprawę [1].

W badaniu z 2010 roku 14 otyłych psów z artrozą przez 16 tygodni było na diecie o obniżonej kaloryczności [2]. Kulawizna wyraźnie zmniejszała się od utraty 6,10% masy ciała, a obiektywna analiza chodu potwierdzała poprawę od utraty 8,85%. Autorzy uważają, że odchudzanie należy przedstawiać opiekunom otyłych psów z artrozą jako ważną część leczenia [2]. Oba badania były małe i prowadzone bez zaślepienia, więc to obiecująca wskazówka, a nie ostateczny dowód.

Dieta i suplementy: nie wszystkie działają tak samo. Przegląd systematyczny z metaanalizą z 2022 roku objął 57 artykułów i 72 badania karm wzbogacanych i suplementów u psów i kotów z artrozą [3]. Wyraźne działanie przeciwbólowe autorzy stwierdzili dla diet wzbogaconych w kwasy omega-3 i suplementów omega-3, a w mniejszym stopniu dla kannabidiolu. Działanie kolagenu było słabe, a preparaty z chondroityną i glukozaminą wyraźnie nie działały. Autorzy zalecają, by tych ostatnich nie polecać już na ból w artrozie psów i kotów [3].

Laser jako dodatek: obiecujące, ale słabe dowody. Podsumowanie wiedzy z 2025 roku w Veterinary Evidence oparto na jednym badaniu z randomizacją [4]. Laseroterapia dodana do leczenia przeciwzapalnego poprawiła wyniki bólu i kulawizny w porównaniu z grupą kontrolną i pozwoliła zmniejszyć dawkę leku. Siłę dowodów oceniono jednak jako słabą i potrzebne są kolejne badania [4].

Nowsze leki: decyzja lekarza. Podsumowanie z 2023 roku dotyczyło przeciwciała monoklonalnego podawanego psom z bólem w artrozie [5]. W badaniu terenowym opisano poprawę w ocenie bólu, ale oba przeanalizowane badania odnotowały działania niepożądane, a siłę dowodów oceniono jako słabą. Według podsumowania decyzja o takim leczeniu zależy od oceny i doświadczenia lekarza [5].

Na co uważać

Nie podawaj psu leków przeciwbólowych z domowej apteczki ani dawek „na oko”. Każdy lek i jego dawkę dobiera lekarz weterynarii.

Zanim kupisz suplement na stawy, sprawdź, co zawiera. Według przeglądu z 2022 roku preparaty z chondroityną i glukozaminą nie łagodziły bólu w artrozie [3]. Zapytaj lekarza, czy w przypadku Twojego psa warto rozważyć karmę lub suplement z omega-3.

Liczby dotyczące odchudzania pochodzą z psów z nadwagą lub otyłych [1], [2]. Jeśli Twój pies jest szczupły, nie ograniczaj mu jedzenia na własną rękę.

Co zrobić teraz

• Umów wizytę, jeśli pies wolniej wstaje, unika schodów lub skraca spacery, i opisz lekarzowi, co zauważasz na co dzień.
• Zapytaj, czy pies ma nadwagę, i jeśli tak, ustal z lekarzem plan odchudzania.
• Przed zakupem suplementu zapytaj lekarza, które składniki mają poparcie w badaniach.
• Zapytaj o fizjoterapię i inne metody, które można połączyć z leczeniem bólu.

Starsze psy ze schronisk też potrzebują opieki przy chorych stawach, więc jeśli chcesz pomóc, rozważ patronat nad psim seniorem.