Choroby zębów i dziąseł u psa: jak często występują i czy warto myć psu zęby

Co warto wiedzieć

Choroba przyzębia, czyli choroba tkanek otaczających ząb, należy do często rozpoznawanych problemów zdrowotnych psów. W dużym brytyjskim badaniu autorzy nazwali ją priorytetowym problemem dobrostanu u ras predysponowanych [2].

Opiekun ma tu realny wpływ. Przegląd z 2020 roku wskazuje słabą higienę jamy ustnej jako istotny czynnik ryzyka choroby przyzębia [1].

Co pokazują badania

Jak często choroba jest rozpoznawana. Według przeglądu z 2020 roku badania z lecznic pierwszego kontaktu, w których lekarz oglądał pysk psa bez znieczulenia, podawały częstość choroby przyzębia od 9,3% do 18,2% [1]. Szczegółowe badania psów w znieczuleniu wykazywały znacznie wyższe odsetki, od 44% do 100% [1]. Duże badanie z Wielkiej Brytanii. Autorzy przeanalizowali dane losowej próby 22 333 psów leczonych w brytyjskich lecznicach pierwszego kontaktu w 2016 roku [2]. W ciągu tego roku chorobę przyzębia rozpoznano u 12,52% z nich [2]. Osiemnaście ras miało wyższe szanse rozpoznania niż psy w typie mieszańca. Wśród nich były toy pudel (szanse 3,97 razy wyższe), king charles spaniel (2,63), greyhound (2,58) i cavalier king charles spaniel (2,39) [2]. Psy ras krótkoczaszkowych miały 1,25 razy wyższe szanse niż rasy o średniej długości czaszki, a spaniele 1,63 razy wyższe niż psy innych typów [2]. To badanie obserwacyjne: rasa wiązała się z częstszym rozpoznaniem, ale badanie nie wyjaśnia przyczyn. Autorzy zalecają lepszą opiekę stomatologiczną u psów ras predysponowanych, zwłaszcza gdy się starzeją [2].

Jak często myć zęby. W randomizowanym, zaślepionym badaniu beagle przydzielono do mycia zębów codziennie, co drugi dzień, raz w tygodniu, raz na dwa tygodnie albo do grupy bez mycia [3]. Badanie trwało 28 dni. Im częstsze mycie, tym wolniej narastały płytka i kamień. Mycie zmniejszało też nasilenie istniejącego już zapalenia dziąseł [3]. Istotnie lepsze wyniki dawało mycie codziennie lub co drugi dzień. Nie stwierdzono urazów dziąseł ani innych tkanek jamy ustnej [3]. Na tej podstawie autorzy zalecają codzienne mycie zębów [3]. Abstrakt nie podaje, ile psów wzięło udział w badaniu.

Gryzaki, płyny i inne produkty. Przegląd systematyczny objął 36 badań z lat 1992–2021 dotyczących domowej profilaktyki chorób przyzębia u psów [4]. Najczęściej badano produkty do żucia, rzadziej płyny dodawane do wody lub karmy, ciastka, pasty i żele. Produkty o różnych składnikach aktywnych i formach podania wykazywały korzystne działanie w zapobieganiu chorobom przyzębia [4]. Najczęściej mierzonym wskaźnikiem było nasilenie zapalenia dziąseł [4]. Abstrakt nie porównuje tych produktów z myciem zębów szczoteczką.

Na co uważać

Zwykłe obejrzenie pyska podczas wizyty może nie wystarczyć, by ocenić stan zębów. W badaniach psów w znieczuleniu chorobę przyzębia stwierdzano znacznie częściej niż podczas badania bez znieczulenia [1]. Jeśli lekarz proponuje dokładne badanie jamy ustnej w znieczuleniu, zapytaj, co ono obejmie.

Badanie nad częstotliwością mycia trwało tylko 28 dni i objęło jedną rasę [3]. Wynik przemawia za regularnym myciem, ale nie mówi, co dzieje się po latach.

Produkty do żucia czy płyny do wody mogą pomagać [4], ale abstrakt przeglądu nie rozstrzyga, czy zastąpią szczoteczkę. Wybór preparatu skonsultuj z lekarzem.

Co zrobić teraz

• Przyzwyczajaj psa do dotykania pyska i mycia zębów stopniowo, krótkimi sesjami.
• Celuj w mycie codziennie lub przynajmniej co drugi dzień, bo takie częstotliwości wypadły najlepiej w badaniu [3].
• Jeśli Twój pies należy do rasy krótkoczaszkowej, jest spanielem albo toy pudlem, zapytaj lekarza, jak często kontrolować zęby.
• Przy każdej wizycie kontrolnej poproś o obejrzenie zębów i dziąseł.
• Jeśli coś w pysku psa Cię niepokoi albo pies inaczej niż zwykle je, umów wizytę.
• Zapytaj lekarza, które produkty do domowej profilaktyki mają sens w przypadku Twojego psa.
• Psy ze schronisk również potrzebują opieki stomatologicznej, więc jeśli chcesz pomóc, rozważ patronat nad psem czekającym na dom.