Ciąża i poród u suki: co wiadomo z badań i kiedy potrzebny jest weterynarz

Co warto wiedzieć

Według przeglądu z 2023 roku opieka weterynaryjna nad suką przeznaczoną do rozrodu zaczyna się jeszcze przed kryciem i trwa przez ciążę oraz poród⁸. Jeśli rozważasz miot, porozmawiaj z weterynarzem przed kryciem. Jeśli go nie planujesz, zapytaj o zapobieganie ciąży.

W przeglądzie z 2020 roku wskazano, że obserwowanie suki w okresie okołoporodowym pomaga wcześnie wykryć chorobę i trudny poród (dystocję)⁴. Za przydatne w tym czasie uznano regularne mierzenie temperatury i badanie USG⁴.

Termin porodu da się szacować kilkoma metodami. Według pracy z 2011 roku u suk stosuje się m.in. RTG i USG, oznaczanie owulacji na podstawie hormonów (LH lub progesteronu), badanie cytologiczne pochwy oraz kontrolę progesteronu i temperatury przed porodem⁵. Autorzy podali, że łączenie metod zwiększa trafność przewidywania⁵. W przeglądzie z 2018 roku opisano, że USG pozwala też ocenić żywotność płodów i stan łożyska, a te informacje mogą być przydatne, gdy trzeba zaplanować cesarskie cięcie, planowe lub nagłe⁶.

Co pokazują badania

Jak często poród był trudny. W badaniu dwóch hodowli psów przewodników (autorzy z Wielkiej Brytanii i USA; abstrakt nie podaje kraju hodowli) przeanalizowano 2489 miotów¹. Trudny poród dotyczył 23,8% z nich¹. Najczęściej występował w miotach poniżej 5 szczeniąt (36,5%), najrzadziej w miotach średniej wielkości (22,1%), a w miotach powyżej 9 szczeniąt wyniósł 26,9%¹. Ryzyko rosło z wiekiem suki¹. To wynik z hodowli psów przewodników, nie z ogółu psów.

Martwe urodzenia. W tym samym badaniu 5,9% z 19 577 szczeniąt urodziło się martwych¹. Szczenięta z miotów z trudnym porodem 2,35 raza częściej rodziły się martwe niż szczenięta z miotów bez dystocji¹. Ostatnie szczenię w miocie istotnie częściej rodziło się martwe¹. Średni odstęp przed urodzeniem martwego szczenięcia wyniósł 102 minuty, a przed urodzeniem żywego 65 minut¹.

Trudny poród w klinikach dyżurnych. W 50 brytyjskich klinikach dyżurnych opisano 701 suk z trudnym porodem². Cesarskie cięcie wykonano u 341 z nich (48,6%), a 12 suk (1,7%) zmarło w trakcie opieki dyżurnej². Wśród tych suk buldogi miały 7,6 raza większą szansę cesarskiego cięcia niż mieszańce, a rasy krótkoczaszkowe (brachycefaliczne) 1,54 raza większą niż pozostałe².

Po porodzie. W badaniu retrospektywnym 3076 porodów w dwóch populacjach psów przewodników zapalenie gruczołu mlekowego rozpoznano po 13,2% porodów, średnio 16,7 dnia po porodzie³. Przy miotach od 9 szczeniąt wzwyż odsetek ten wyniósł 16,2%, a przy mniejszych 11,3%³. Zapalenie macicy wystąpiło po 0,7% porodów (22 przypadki), średnio 5. dnia po porodzie³. Autorzy opisują oba schorzenia jako mogące prowadzić do ciężkiej choroby³.

Hodowla komercyjna. W obserwacji 30 suk z jednej komercyjnej hodowli w Wielkiej Brytanii łatwość porodu wiązała się z porą roku, wielkością miotu i pochodzeniem suki⁷. Szczenięta ras średnich (10–20 kg) rzadziej umierały w ciągu 72 godzin od porodu niż szczenięta ras dużych (powyżej 20 kg)⁷.

Na co uważać

U buldogów i innych ras krótkoczaszkowych trudny poród częściej kończył się cesarskim cięciem². Jeśli masz sukę takiej rasy, omów przebieg porodu z weterynarzem wcześniej.

Dłuższe przerwy między szczeniętami wiązały się z martwymi urodzeniami¹. Autorzy zaproponowali na tej podstawie progi decyzji o interwencji¹. Taka decyzja należy do weterynarza.

Zapalenie gruczołu mlekowego i zapalenie macicy mogą pojawić się w pierwszych tygodniach po porodzie³. Jeśli suka po porodzie wydaje się chora, skontaktuj się z weterynarzem.