Czipowanie psa i kota: kiedy czip naprawdę pomaga odnaleźć zgubę

Co warto wiedzieć

Mikroczip to mały znacznik wszczepiany pod skórę, który zawiera numer. Czytnik w lecznicy albo w schronisku odczytuje ten numer, a potem trzeba jeszcze znaleźć go w bazie danych, żeby ustalić, czyje jest zwierzę. Czip nie pokazuje więc, gdzie jest zguba. Pomaga dopiero wtedy, gdy ktoś znajdzie psa lub kota i go zeskanuje.

Ten tekst nie omawia przepisów o znakowaniu zwierząt w Polsce. O aktualne wymogi zapytaj lekarza weterynarii albo urząd gminy. Skupiamy się na tym, co badania mówią o skuteczności czipów w odnajdywaniu zwierząt. Badań z Polski na ten temat nie znaleźliśmy, a te omówione niżej pochodzą ze schronisk w innych krajach.

Co pokazują badania

Czip z poprawnymi danymi wiązał się z częstszym powrotem do domu. W badaniu ze schronisk RSPCA w australijskim stanie Queensland przeanalizowano dane 7258 dorosłych psów i 6950 dorosłych kotów, które trafiły tam jako bezpańskie w latach 2012–2013 [1]. Czip miało 28% psów i 9% kotów. Spośród psów z czipem i poprawnymi danymi do opiekuna wróciło 87%, z czipem, ale z problemami w danych 69%, a bez czipa 37%. U kotów różnica była jeszcze wyraźniejsza: 61% wśród kotów z czipem i poprawnymi danymi, 33% przy problemach w danych i 5% bez czipa [1]. To badanie obserwacyjne, więc pokazuje związek, a nie dowodzi, że to wyłącznie czip zdecydował o powrocie.

Najczęstszy problem to nieaktualne dane, nie sam czip. W tym samym badaniu wśród zwierząt z problemami w danych najczęściej czip był zarejestrowany na poprzedniego właściciela lub organizację, w dalszej kolejności wszystkie numery telefonu były błędne lub odłączone, a część czipów w ogóle nie była zarejestrowana [1]. Gdy dane były poprawne, schronisku udało się skontaktować z opiekunem 93% psów i 75% kotów. Przy problemach w danych było to 70% psów i 41% kotów [1]. Autorzy piszą, że potrzebne są sposoby na poprawę dokładności danych w bazach [1].

Podobne przyczyny w drugim badaniu. W badaniu 7704 zwierząt z czipem, które trafiły do 53 schronisk w latach 2007–2008, nie udało się odnaleźć właściciela 876 zwierząt [2]. Wśród nich w 35,4% przypadków przyczyną był błędny lub odłączony numer telefonu, w 24,3% opiekun nie odpowiadał na telefony ani listy, a w 17,2% zwierzę było zarejestrowane na inną organizację [2]. Właściciela częściej odnajdywano dla psów niż dla kotów. Autorzy uznali czip za wartościową, trwałą metodę identyfikacji zwierząt [2].

Obowiązkowe czipowanie psów w Czechach. Badanie objęło 4455 psów w czeskich schroniskach przed wprowadzeniem obowiązku czipowania psów i po nim [3]. Po zmianie odsetek psów, których opiekuna dało się ustalić, wzrósł z 48,2% do 57,1%. Wśród psów z czipem opiekuna ustalono w 67,5% przypadków przed zmianą i w 80% po niej. Psy, których opiekuna ustalono, spędzały w schronisku krótko (mediana 1 dzień przed zmianą i 0 dni po niej), a psy bez ustalonego opiekuna kilkanaście dni [3]. Autorzy oceniają, że obowiązek czipowania wydaje się skutecznym sposobem na częstsze powroty psów do domu [3]. Badanie dotyczyło tylko psów.

Na co uważać

Wszystkie trzy badania opisują zwierzęta, które trafiły do schronisk: w Australii, w Czechach oraz w 53 schroniskach objętych badaniem z lat 2007–2008. Nie wiemy, jak dokładnie te liczby przekładają się na polskie realia. Kierunek jest jednak spójny: czip pomaga, ale tylko wtedy, gdy dane w bazie prowadzą do Ciebie [1], [2].

Wszczepienie czipa to dopiero połowa sprawy. Jeśli przy adopcji albo zakupie zwierzę ma już czip, sprawdź, na kogo jest zarejestrowane. W australijskim badaniu najczęstszym problemem była rejestracja na poprzedniego właściciela lub organizację [1].

Nie zakładaj, że u kota czip jest mniej ważny niż u psa. Koty z czipem wracały do domu rzadziej niż psy, ale koty bez czipa wracały w australijskim badaniu tylko w 5% przypadków [1].

Co zrobić teraz

• Zapytaj lekarza weterynarii o czipowanie przy pierwszej wizycie z nowym psem lub kotem.
• Po wszczepieniu upewnij się, że numer czipa trafił do bazy danych, i zapisz go w telefonie.
• Gdy zmieniasz numer telefonu albo adres, od razu zaktualizuj dane w bazie.
• Jeśli adoptujesz zwierzę ze schroniska, zapytaj, czy ma już czip i na kogo jest zarejestrowany.