Drapanie u kota i usuwanie pazurów (onychektomia): co wiadomo z badań

Co warto wiedzieć

Podrapana kanapa potrafi zirytować. Warto jednak wiedzieć, że drapanie to normalne i korzystne zachowanie kota, które może sprawiać problemy w domu [1].

Onychektomia to chirurgiczne usunięcie pazurów; w badaniu opisanym niżej oceniano, czy podczas zabiegu usunięto cały ostatni człon palca [3]. Przegląd z 2019 roku zwraca uwagę, że opiekunowie nie zawsze mówią lekarzowi o problemie z drapaniem i nie zawsze wiedzą, że istnieją inne rozwiązania niż usunięcie pazurów [1].

Polska ustawa o ochronie zwierząt nie wymienia usuwania pazurów z nazwy. Jej art. 27 ust. 1 stanowi, że zabiegi lekarsko-weterynaryjne na zwierzętach są dopuszczalne dla ratowania ich życia lub zdrowia; przepis wymienia też konieczne ograniczenie populacji [4]. W przejrzanych źródłach nie znaleźliśmy oceny, jak ten przepis odnosi się do onychektomii.

Co pokazują badania

Drapanie a oddawanie kotów. Według przeglądu z 2019 roku niszczenie przedmiotów drapaniem udokumentowano jako jeden z powodów oddawania kotów do schronisk [1]. Autorzy piszą, że wczesne zalecenia lekarza pomagają zapobiegać niszczącemu drapaniu i chronić więź kota z opiekunem [1]. Zaznaczają też, że opublikowanych badań o drapaniu jest niewiele, a przegląd opiera się na badaniach o preferencjach kotów co do powierzchni do drapania, o feromonach oraz na doświadczeniu klinicznym autorów [1].

Ból po zabiegu. Przegląd systematyczny z 2016 roku objął 20 prac, w tym 18 badań klinicznych [2]. Kończyny kotów nadal pracowały nieprawidłowo 2 i 12 dni po zabiegu, a ani plaster z fentanylem, ani butorfanol nie przywróciły prawidłowego ich używania [2]. W jednym badaniu koty oceniane po 6 miesiącach nie kulały [2]. Autorzy nie wskazali jednego wyraźnie najlepszego leczenia przeciwbólowego [2]. Podkreślili też, że ocena bólu u kotów jest trudna, a stosowane narzędzia miały niską czułość [2].

Zachowanie i ból w dłuższym czasie. Badanie kohortowe retrospektywne porównało 137 kotów po usunięciu pazurów ze 137 kotami bez zabiegu, zarówno kotami domowymi, jak i schroniskowymi [3]. Koty zbadano pod kątem bólu, a ich historię medyczną z dwóch lat przejrzano pod kątem niepożądanych zachowań [3]. Usunięcie pazurów wiązało się z większymi szansami na ból pleców (iloraz szans 2,9), załatwianie się poza kuwetą (7,2), gryzienie (4,5) i nadmierne wylizywanie sierści (3,06) w porównaniu z kotami bez zabiegu [3]. U 86 ze 137 kotów po zabiegu (63%) zdjęcia rentgenowskie pokazały pozostawione fragmenty kości ostatniego członu palca. W porównaniu z kotami po zabiegu bez takich fragmentów wiązało się to z większymi szansami na ból pleców, załatwianie się poza kuwetą i agresję [3]. Nawet koty z całkowicie usuniętym ostatnim członem miały większe szanse na gryzienie i załatwianie się poza kuwetą niż koty bez zabiegu [3].

Na co uważać

Usunięcie pazurów to nie jest drobny zabieg pielęgnacyjny. W przeglądzie z 2016 roku kończyny pracowały nieprawidłowo jeszcze 12 dni po zabiegu [2].

W badaniu kohortowym usunięcie pazurów wiązało się z niepożądanymi zachowaniami, takimi jak gryzienie i załatwianie się poza kuwetą [3]. To jedno badanie, a jego autorzy analizowali między innymi dokumentację z przeszłości.

Pamiętaj, że drapanie jest dla kota zachowaniem normalnym [1].

Co zrobić teraz

• Daj kotu miejsce, w którym wolno mu drapać. Przegląd z 2019 roku wskazuje, że badano preferencje kotów co do powierzchni do drapania [1], więc warto sprawdzić, jaką powierzchnię wybiera Twój kot.
• Powiedz lekarzowi weterynarii o problemie z drapaniem. Według przeglądu z 2019 roku wczesne zalecenia lekarza pomagają zapobiegać kłopotom [1].
• Jeśli drapanie jest trudne do opanowania, poproś o konsultację behawioralną.
• O regularne skracanie pazurów zapytaj w lecznicy, jeśli nie chcesz robić tego sam.
• Jeśli myślisz o oddaniu kota z powodu drapania, najpierw poszukaj pomocy: to problem, z którym można pracować, a nie powód, by kot stracił dom.