Leki przeciwbólowe w domu: dlaczego nie podawać psu ani kotu leków dla ludzi

Co warto wiedzieć

Kiedy pies kuleje albo kot jest obolały, odruch sięgnięcia do domowej apteczki jest zrozumiały. Organizm psa i kota przetwarza jednak leki inaczej niż organizm człowieka, a w badaniu z 1984 roku koty różniły się w tym od psów [1].

Ten tekst nie podaje nazw handlowych ani dawek. Wymieniamy tylko substancje opisane w przytoczonych źródłach. Leczenie bólu dobiera lekarz weterynarii.

Co pokazują badania

Paracetamol u kotów. W badaniu doświadczalnym z 1984 roku psom i kotom podano jednorazowo paracetamol w dawkach dobranych tak, by wywołać u obu gatunków podobne skutki kliniczne [1]. Kotom potrzebne były do tego dawki znacznie niższe niż psom [1]. Okres półtrwania leku we krwi kotów wydłużał się wraz z dawką i przy średniej oraz wysokiej dawce był dłuższy niż u psów [1]. U obu gatunków wystąpiły zmiany w wątrobie [1]. Autorzy uznali, że kot jest narażony na zwiększone ryzyko z powodu paracetamolu, bo słabiej przeprowadza przemiany chemiczne potrzebne do jego usunięcia z organizmu [1].

Ibuprofen, kwas acetylosalicylowy i paracetamol. Przegląd z 1998 roku podsumował doświadczenia amerykańskiego centrum toksykologicznego dla zwierząt [2]. Opisano w nim wrzody żołądka i uszkodzenie nerek po lekach przeciwbólowych oraz wpływ paracetamolu na wątrobę u psów i na czerwone krwinki u kotów [2]. Autorzy nie zalecili długotrwałego stosowania ibuprofenu u psów i kotów ze względu na ryzyko wrzodów [2].

Dwa koty po ibuprofenie. Opis przypadków z 2022 roku dotyczył dwóch 13-miesięcznych kotów, rodzeństwa, które zatruły się ibuprofenem [3]. U obu doszło do ostrego uszkodzenia nerek z dużą utratą białka z moczem [3]. Oba wyzdrowiały po leczeniu w szpitalu [3]. To opis dwóch przypadków, nie badanie częstości.

Nawet leki weterynaryjne wymagają kontroli. Przegląd systematyczny z 2013 roku objął 64 badania leków z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych przeznaczonych dla psów [4]. Działania niepożądane odnotowano w 35 badaniach (55%); należały do nich wymioty, biegunka i brak apetytu [4]. W 25 badaniach randomizowanych z placebo częstość działań niepożądanych nie różniła się istotnie między psami leczonymi a kontrolnymi [4]. Autorzy zaznaczyli, że większość badań nie była zaprojektowana do oceny bezpieczeństwa i dotyczyła zdrowych, niestarych psów laboratoryjnych [4].

Leki stosowane w lecznicy. Dwa podsumowania wiedzy w Veterinary Evidence dotyczyły leczenia bólu przez lekarzy przy zabiegach. Metamizol u zdrowych psów i kotów poddanych sterylizacji w pewnym stopniu zmniejszał ból, ale u psów podawany sam nie wystarczał; siłę dowodów oceniono jako słabą [5]. W drugim podsumowaniu uznano, że dowody na działanie przeciwbólowe paracetamolu podawanego dożylnie psom przy zabiegach są ograniczone i słabe [6]. Oba dotyczą podawania pod kontrolą lekarza, nie leczenia w domu.

Na co uważać

Nie podawaj kotu paracetamolu. Autorzy badania z 1984 roku uznali, że kot jest narażony na zwiększone ryzyko z powodu tej substancji [1].

Nie podawaj zwierzęciu ibuprofenu ani innych leków przeciwbólowych dla ludzi. Po ibuprofenie i kwasie acetylosalicylowym opisano wrzody żołądka i uszkodzenie nerek [2][3].

Nie zakładaj, że lek bezpieczny dla psa będzie bezpieczny dla kota. W badaniu z 1984 roku gatunki różniły się przetwarzaniem paracetamolu [1].

Nie przenoś na zwierzę dawek z ulotki dla ludzi ani nie dziel tabletek „na oko”.

Co zrobić teraz

• Jeśli zwierzę zjadło Twój lek, skontaktuj się od razu z lekarzem weterynarii. Zachowaj opakowanie i oszacuj, ile tabletek mogło zniknąć.
• Jeśli zwierzę wydaje się obolałe, umów wizytę zamiast leczyć je samodzielnie.
• Jeśli lekarz przepisze lek przeciwbólowy, zapytaj, na jakie objawy niepożądane zwracać uwagę i czy potrzebne są kontrolne badania krwi.
• Przechowuj leki domowników tak, by pies ani kot nie miały do nich dostępu.