Nadczynność tarczycy u kota: jak często występuje, z czym się wiąże i jak się ją leczy

Co warto wiedzieć

Nadczynność tarczycy oznacza, że tarczyca kota wytwarza za dużo hormonów. W badaniach opisanych niżej chorobę rozpoznawano na podstawie badania krwi, w tym stężenia hormonu T4¹,².

Choroba ma znaczenie nie tylko sama w sobie. Przeglądy opisują jej związki z sercem i nerkami⁴,⁵, a to wpływa na wybór leczenia.

Ten tekst nie podaje nazw ani dawek leków. Możliwe sposoby leczenia to między innymi jod promieniotwórczy, operacja usunięcia tarczycy oraz leki hamujące jej pracę. O tym, który wybrać, decyduje weterynarz razem z opiekunem.

Co pokazują badania

Jak często. W Hiszpanii przeanalizowano wyniki badań krwi 27 888 kotów, których próbki trafiły do laboratorium w ciągu 3 lat¹. Nadczynność tarczycy stwierdzono u 6,2% z nich, a wśród kotów starszych niż 10 lat u 7,9%¹. Mediana wieku kotów z nadczynnością wynosiła 14 lat¹. To koty, którym zlecono badanie, więc wynik nie musi odpowiadać wszystkim kotom.

W Irlandii zbadano 507 kotów w wieku co najmniej 10 lat z okolic Dublina, którym w gabinetach weterynaryjnych pierwszego kontaktu pobierano krew w ramach badań profilaktycznych lub diagnostyki². Nadczynność stwierdzono u 107 z nich (21,1%), a u 54 (10,6%) wynik był niejednoznaczny². Choroba wiązała się z utratą masy ciała, wzmożonym apetytem, przyspieszonym biciem serca i przyspieszonym oddechem oraz z wyczuwalnym powiększeniem tarczycy². Wiek był jedynym istotnym czynnikiem ryzyka. Autorzy zwracają uwagę, że ponad 60% kotów z nadczynnością nie miało wyczuwalnego powiększenia tarczycy².

Jod promieniotwórczy czy operacja. Podsumowanie wiedzy w Veterinary Evidence z 2022 roku porównało leczenie jodem promieniotwórczym z jednostronnym lub obustronnym usunięciem tarczycy³. Przeanalizowano 35 prac, w większości retrospektywnych, czyli opartych na dawnej dokumentacji. W podsumowaniu oceniono, że istnieją umiarkowane dowody na to, że jod promieniotwórczy lepiej przywraca prawidłowe stężenie T4 niż operacja³. Podsumowanie dotyczy tylko tego jednego wyniku, a nie wszystkich zalet i wad obu metod.

Nerki. Przegląd z 2022 roku dotyczy kotów, u których nadczynność tarczycy współistnieje z przewlekłą chorobą nerek⁴. Autorzy piszą, że jedna choroba może maskować drugą. Niedoczynność tarczycy wywołana leczeniem to znane powikłanie wszystkich metod leczenia nadczynności i zwiększa ryzyko pogorszenia wskaźników nerkowych⁴. Według autorów wybór leczenia powinien uwzględniać chorobę nerek⁴.

Serce. Przegląd z 2025 roku opisuje, że u kotów z nadczynnością często dochodzi do powiększenia serca i przerostu ściany lewej komory⁵. Zmiany te często cofają się po unormowaniu poziomu hormonów tarczycy. U kotów, które wcześniej miały pierwotną chorobę serca, zmiany mogą się nie cofnąć⁵. Autorzy zalecają badanie echokardiograficzne serca przed leczeniem i po nim oraz badanie w kierunku nadczynności tarczycy u kotów starszych niż 6 lat z chorobą serca⁵.

Jod promieniotwórczy

• Umiarkowane dowody, że lepiej przywraca prawidłowe stężenie T4.
• Ocena opiera się głównie na badaniach retrospektywnych.

Operacja

• Jednostronne lub obustronne usunięcie tarczycy.
• Umiarkowane dowody, że przywraca prawidłowe stężenie T4 gorzej niż jod.

Ankieta czytelników

Czy Twój kot po 10. roku życia miał badanie krwi w kierunku nadczynności tarczycy?

Tak, w ostatnim roku Tak, ale dawno temu Nie Mój kot ma mniej niż 10 lat

Jedno kliknięcie to głos. Zapisujemy tylko liczbę głosów, bez danych o Tobie.

Na co uważać

Brak wyczuwalnego powiększenia tarczycy nie wyklucza choroby². Jeśli starszy kot chudnie mimo dobrego apetytu, nie zakładaj, że to tylko wiek, i porozmawiaj z weterynarzem.

Leczenie nadczynności może odsłonić chorobę nerek, którą wcześniej maskowała⁴. Dlatego po rozpoczęciu leczenia ważne są badania kontrolne, które zleci weterynarz.

Ocena przewagi jodu promieniotwórczego opiera się głównie na badaniach retrospektywnych³. Przy wyborze leczenia liczą się też nerki i serce kota⁴,⁵.

Co zrobić teraz

• Jeśli Twój kot ma 10 lat lub więcej, zapytaj weterynarza o badanie krwi w kierunku nadczynności tarczycy przy wizycie kontrolnej.
• Zapisuj masę ciała kota i zmiany apetytu. Takie notatki pomogą weterynarzowi.
• Jeśli kot ma rozpoznaną chorobę serca i ponad 6 lat, zapytaj, czy warto sprawdzić tarczycę.
• Przy rozpoznanej nadczynności omów z weterynarzem wszystkie opcje leczenia oraz stan nerek i serca kota.
• Zapytaj, jak często po rozpoczęciu leczenia trzeba powtarzać badania krwi.
• Starsze koty ze schronisk, także te z chorobami tarczycy, mogą liczyć na patronat ludzi, którzy wspierają je na odległość.