Odrobaczanie kota: od czego zależy, jak często, i dlaczego chodzi też o domowników

Co warto wiedzieć

Odrobaczanie kota to jedno z pierwszych pytań po przyniesieniu go do domu. Właściciele chcą wiedzieć, jak często to robić, czy kot, który nie wychodzi, też tego potrzebuje, i czy robaki od kota mogą zagrozić ludziom. Jednego badania, które odpowiadałoby wprost na pytanie „co ile odrobaczać kota”, nie znaleźliśmy. Są za to badania, które pokazują, od czego zależy ryzyko i jak właściciele faktycznie odrobaczają swoje koty.

Ten tekst nie podaje nazw leków ani dawek. Środek i schemat dobierze lekarz weterynarii, znając wiek, wagę i tryb życia kota.

Co pokazują badania

Wychodzenie na dwór wiązało się z większym ryzykiem. W badaniu z Holandii przeanalizowano 670 próbek kału od kotów w wieku powyżej 6 miesięcy [1]. Zakażenie glistą Toxocara stwierdzono u 7,2% z nich. Im więcej czasu kot mógł spędzać na zewnątrz, tym większe było ryzyko zakażenia. Autorzy wskazują swobodne wychodzenie jako kluczowy czynnik [1].

Kot domowy a kot bezdomny. W badaniu z Teheranu glistę Toxocara cati wykryto w 47,0% próbek kału od 132 kotów bezdomnych, a w żadnej z 33 próbek od kotów domowych [3]. Grupa kotów domowych była bardzo mała, więc ten wynik nie dowodzi, że kot niewychodzący nigdy się nie zarazi. Pokazuje raczej, jak bardzo ryzyko zależy od trybu życia.

Właściciele często odrobaczają rzadziej, niż się zaleca. W holenderskim badaniu autorzy opisują powszechnie zalecane odrobaczanie cztery razy w roku. Według ankiety stosowano je tylko u mniejszości kotów [1]. Właściciele najczęściej odrobaczali kota ze względu na jego zdrowie, a rzadko z myślą o zdrowiu ludzi [1]. Autorzy oceniają wiedzę właścicieli jako wciąż niewystarczającą [1].

Najsłabiej wypadały koty najbardziej narażone. We francuskim ogólnokrajowym badaniu ankietowym 57% kotów polowało na zewnątrz, a 53% zaliczono do najwyższej kategorii ryzyka zakażenia pasożytami [2]. Odrobaczanie zgodne z zaleceniami dla danej kategorii wynosiło 94% u kotów z kategorii najniższego ryzyka, ale tylko 6% u kotów z kategorii najwyższego ryzyka [2]. Autorzy podkreślają, że regularne odrobaczanie jest potrzebne zarówno dla zdrowia zwierząt, jak i dla ograniczenia ryzyka dla ludzi [2].

Kontakt z kotem a toksokaroza u dzieci i młodzieży. Przegląd systematyczny z metaanalizą objął 41 badań przekrojowych i 20 515 osób [4]. U osób poniżej 18. roku życia kontakt z kotem wiązał się z częstszym wykrywaniem przeciwciał przeciw Toxocara (iloraz szans 1,64). U dorosłych takiego związku nie opisano [4]. Autorzy zalecają, by psy i koty regularnie odrobaczać, myć i czyścić im sierść przed kontaktem z dziećmi [4]. Przeciwciała oznaczają kontakt z pasożytem, a nie zawsze chorobę.

Na co uważać

Te badania pochodzą z Holandii, Francji, Iranu oraz z różnych krajów świata [1], [2], [3], [4]. Pokazują związki, a nie dowodzą, że konkretny schemat odrobaczania zapobiega zakażeniom. Nie znaleźliśmy badania, które porównywałoby różne częstotliwości odrobaczania kotów i ich skutki.

Kot, który nie wychodzi, nie musi mieć takiego samego schematu jak kot wychodzący i polujący. Oba badania wskazują na tryb życia jako ważny czynnik ryzyka [1], [2]. Powiedz lekarzowi, czy kot poluje, czy ma kontakt z innymi zwierzętami i czy w domu są małe dzieci.

Jeśli odrobaczasz kota, ale nie pamiętasz, kiedy ostatnio, mogło to być dawniej, niż myślisz. W badaniach z Holandii i Francji regularność odrobaczania często odbiegała od zaleceń [1], [2].

Co zrobić teraz

• Przy pierwszej wizycie z nowym kotem zapytaj, jak często odrobaczać go przy jego trybie życia.
• Zapisuj daty odrobaczania w telefonie albo w książeczce zdrowia i ustaw przypomnienie.
• Jeśli kot wychodzi lub poluje, powiedz o tym lekarzowi, bo może to zmienić zalecany schemat.
• Zapytaj, czy w Twojej sytuacji warto zrobić badanie kału.
• Jeśli w domu są dzieci, pamiętaj o zaleceniu autorów przeglądu: regularne odrobaczanie oraz mycie i czyszczenie sierści zwierzęcia przed kontaktem z dziećmi [4].