Odrobaczanie psa: jak często i dlaczego częstotliwość zależy od stylu życia psa

Co warto wiedzieć

Jednym z robaków jelitowych psa, które mają znaczenie także dla zdrowia ludzi, jest glista psia, Toxocara canis. Psy są dla niej najważniejszymi żywicielami ostatecznymi [1], a toksokaroza to choroba, którą może się zarazić także człowiek [4].

Metaanaliza obejmująca 229 prac i ponad 13 milionów psów z 60 krajów oszacowała, że glistę ma 11,1% psów na świecie, a w Europie 10,8%. Częściej zakażone były psy młode, poniżej roku życia, a także psy bezdomne, wiejskie i samce [1]. Autorzy szacują, że na świecie zakażonych jest co najmniej 100 milionów psów [1].

Europejskie zalecenia ESCCAP nie podają jednej częstotliwości odrobaczania dla wszystkich, tylko każą ją dobrać do ryzyka zakażenia konkretnego zwierzęcia [3]. Inaczej wygląda ryzyko psa, który chodzi na smyczy po osiedlu, a inaczej psa, który biega luzem, poluje albo zjada odchody.

Co pokazują badania

Co zwiększa ryzyko. W badaniu 916 psów domowych z Holandii, starszych niż pół roku, jaja glisty w kale wykryto u 4,6% z nich. Ryzyko było wyraźnie mniejsze u psów w wieku od 1 do 7 lat (iloraz szans 0,38). Zwiększało je zjadanie odchodów (iloraz szans 2,44) i niedawny pobyt w hotelu dla psów (2,76) [2]. U psów pod stałym nadzorem, odrobaczanych 3–4 razy w roku, widać było tendencję do niewydalania jaj, ale nie była ona statystycznie istotna [2].

Właściciele odrobaczają rzadziej, niż trzeba. W tym samym badaniu tylko 16% psów było odrobaczanych cztery razy w roku. Dla 68% właścicieli głównym powodem odrobaczania było zdrowie psa. Autorzy uznali, że wiedza właścicieli jest zbyt mała, by oczekiwać od nich trafnych decyzji o rutynowym odrobaczaniu [2].

We Francji 83% psów miało kontakt z innymi psami, ślimakami albo zdobyczą. Według kryteriów ESCCAP aż 89% psów trafiło do najwyższej kategorii ryzyka, a średnia zgodność odrobaczania z zaleceniami wyniosła u psów zaledwie 6% [3]. Autorzy podsumowują, że przestrzeganie zaleceń jest potrzebne zarówno dla zdrowia zwierząt, jak i dla ograniczenia ryzyka chorób przenoszonych na ludzi [3].

Co z dziećmi w domu. Metaanaliza 41 badań z udziałem ponad 20 tysięcy osób wykazała związek kontaktu z psem lub kotem z toksokarozą tylko u młodszych osób. Autorzy zalecają, by psy i koty były okresowo odrobaczane, a przed kontaktem z dziećmi myte i czesane [4].

Na co uważać

Odrobaczanie „na oko”, raz na jakiś czas, łatwo rozmija się z rzeczywistym ryzykiem. Badania z Holandii i Francji pokazują, że rzadkie odrobaczanie jest raczej regułą niż wyjątkiem [2], [3].

Badanie kału, takie jak wykonywane w badaniu holenderskim metodą flotacji, pozwala sprawdzić, czy pies wydala jaja pasożytów [2]. Zapytaj lekarza, czy u Twojego psa takie badanie ma sens i jak często je robić.

Dane z metaanaliz dotyczą wielu krajów i różnych grup psów, więc nie przekładają się wprost na ryzyko jednego psa w Polsce [1]. Częstotliwość odrobaczania i wybór preparatu ustala lekarz weterynarii, a nie ulotka znajomego.

Co zrobić teraz

• Opisz lekarzowi weterynarii styl życia psa: czy biega luzem, poluje, zjada odchody, bywa w hotelu dla psów, mieszka z małymi dziećmi.
• Ustalcie razem częstotliwość odrobaczania dopasowaną do tego ryzyka i zapisz terminy w kalendarzu.
• Zapytaj, czy u Twojego psa warto co jakiś czas zrobić badanie kału.
• Jeśli w domu są dzieci, pamiętaj o zaleceniu autorów metaanalizy: regularne odrobaczanie oraz mycie i czesanie psa.

Szczenięta ze schronisk także potrzebują odrobaczenia i opieki na start, więc jeśli myślisz o psie, sprawdź najpierw schronisko w swojej okolicy.